Stutta svarið
Fresturinn er þrír mánuðir frá dagsetningu ákvörðunar stjórnvaldsins.
Kæran skal vera skrifleg og henni skal fylgja frumrit eða endurrit ákvörðunarinnar. Í henni skal koma fram hvaða atriði sæta kæru og rökstuðningur fyrir kröfum, og gögn til stuðnings skulu fylgja.
Kæra frestar ekki réttaráhrifum ákvörðunar. Skatturinn fellur í gjalddaga og ber dráttarvexti þótt málið sé til meðferðar.
Nefndin skal úrskurða innan sex mánaða frá því að gögn stjórnvaldsins bárust, og hún getur úrskurðað málskostnað úr ríkissjóði falli úrskurður kæranda í hag.
Hvað má kæra?
Úrskurðum ríkisskattstjóra um endurákvörðun skv. 5. mgr. 96. gr. og kæruúrskurðum skv. 99. gr. má skjóta til yfirskattanefndar eftir ákvæðum laga um yfirskattanefnd.
—
Við bætast fleiri ákvarðanir samkvæmt sérákvæðum:
- Ákvarðanir um breytingu og leiðréttingu samkvæmt 2. og 3. mgr. 101. gr.
- Úrskurðir um heimilisfesti samkvæmt 2. mgr. 1. gr.
- Virðisaukaskattur: ákvarðanir og endurákvarðanir samkvæmt 29. gr. laga nr. 50/1988.
- Tollamál: úrskurðir um endurákvörðun aðflutningsgjalda, leiðréttingu og bindandi álit um tollflokkun, sbr. 118. gr. tollalaga.
- Bindandi álit í skattamálum samkvæmt 5. gr. laga nr. 91/1998.
Kæruleiðin er því sameiginleg fyrir tekjuskatt, virðisaukaskatt og tolla.
Fresturinn
Kærufrestur til yfirskattanefndar skal vera þrír mánuðir frá dagsetningu ákvörðunar stjórnvalds.
—
Upphafspunkturinn er dagsetning ákvörðunarinnar, ekki móttökudagur hennar. Berist úrskurður seint í pósti styttist fresturinn sem því nemur.
Athugið að þetta er annar frestur en gildir um kæru til ríkisskattstjóra samkvæmt 99. gr. laga nr. 90/2003, þar sem fresturinn er þrír mánuðir fyrir einstaklinga en einn mánuður fyrir lögaðila og reiknast frá auglýsingu um álagningarlok.
Formkröfurnar
Kæra skal vera skrifleg. Kærunni skal fylgja frumrit eða endurrit ákvörðunar stjórnvalds sem kæran tekur til. Í kærunni skal koma fram hvaða atriði í ákvörðuninni sæta kæru og rökstuðningur fyrir kröfum. Gögn, sem ætluð eru til stuðnings kærunni, skulu fylgja í frumriti eða endurriti.
—
Fjögur atriði þurfa því að koma fram: hvaða ákvörðun er kærð, hvaða atriði hennar, hvaða kröfur eru gerðar, og hvers vegna.
Uppfylli kæran ekki þessi skilyrði skal nefndin beina því til kæranda að bæta úr annmörkum innan hæfilegs frests. Verði hann ekki við því skal kærunni vísað frá.
Það er því hægt að bjarga ófullkominni kæru — en aðeins ef brugðist er við áskoruninni.
Kæra frestar ekki réttaráhrifum
Kæra til yfirskattanefndar frestar ekki réttaráhrifum ákvörðunar.
—
Þetta er fjárhagslega afgerandi. Álagður skattur fellur í gjalddaga og ber álag og dráttarvexti þótt kæra sé til meðferðar.
Í virðisaukaskattsmálum er þó sérstakt úrræði: sé ágreiningur um skattskyldu eða skatthæð til meðferðar hjá yfirskattanefnd getur innheimtumaður frestað lokunaraðgerðum bjóði skuldari fram sjálfskuldarábyrgð banka eða sparisjóðs sem hann metur fullnægjandi, sbr. 2. mgr. 14. gr. reglugerðar nr. 667/1995. Staðfesti nefndin úrskurðinn gengur innheimtumaður að ábyrgðinni.
Ferlið hjá nefndinni
Kæran fer til stjórnvaldsins. Nefndin sendir stjórnvaldinu kæruna tafarlaust ásamt endurriti af gögnum sem henni fylgja.
Umsögn innan 45 daga. Stjórnvaldið skal innan 45 daga frá því að kæran barst hafa lagt fyrir nefndina umsögn um kæruna og frumgögn málsins, sbr. 3. mgr. 6. gr.
Gagnaöflun. Nefndinni er jafnan heimilt að beina því til málsaðila eða stjórnvalds að leggja fram frekari gögn telji hún málið ekki nægilega upplýst. Í einföldum málum má hún þó kveða upp úrskurð án þess að leita umsagnar.
Berist gögnin ekki innan 45 daga frestsins er nefndinni heimilt að kveða upp úrskurð á grundvelli fyrirliggjandi gagna, telji hún málið nægilega upplýst.
Munnlegur málflutningur
Málsaðila er heimilt að óska þess að hann eða umboðsmaður hans geti flutt mál munnlega fyrir yfirskattanefnd … Ósk málsaðila … um munnlegan málflutning skal koma fram í rökstuðningi hans í kæru.
—
Beiðnin þarf því að koma fram strax í kærunni; hún verður ekki sett fram síðar. Formaður nefndarinnar ákveður hvort munnlegur málflutningur fer fram.
Nefndin getur jafnframt ákveðið sérstakan málflutning sé mál flókið, hafi að geyma vandasöm úrlausnarefni, sé sérlega þýðingarmikið eða varði „ágreining um grundvallaratriði í skattarétti eða reikningsskilum“.
Úrskurðarfresturinn
Yfirskattanefnd skal úrskurða kærur eins fljótt og auðið er og eigi síðar en sex mánuðum eftir að henni hafa borist gögn sem um ræðir í 3. mgr. 6. gr.
—
Berist gögnin ekki innan 45 daga frestsins reiknast sex mánaða fresturinn frá lokum hans. Samkvæmt lögbundnum frestum ætti úrskurður því að jafnaði að liggja fyrir innan um sjö og hálfs mánaðar frá því að kæra berst.
Málskostnaður
Nú fellur úrskurður yfirskattanefndar málsaðila í hag, að hluta eða öllu leyti, og getur yfirskattanefnd þá úrskurðað greiðslu málskostnaðar úr ríkissjóði, að hluta eða öllu leyti, enda hafi hann haft uppi slíka kröfu við meðferð málsins, um sé að ræða kostnað sem eðlilegt var að hann stofnaði til vegna meðferðar málsins og ósanngjarnt væri að hann bæri þann kostnað sjálfur.
—
Þrjú skilyrði: krafan þarf að hafa verið höfð uppi við meðferð málsins, kostnaðurinn þarf að hafa verið eðlilegur, og það þarf að vera ósanngjarnt að kærandi beri hann sjálfur.
Og gögnin skipta máli: „Málsaðili skal láta gögn um útlagðan kostnað sinn fylgja kröfugerð. Séu ekki lögð fram fullnægjandi gögn að mati yfirskattanefndar, þrátt fyrir áskorun þess efnis, skal hún hafna kröfu um greiðslu málskostnaðar.“ Nefndin má þó endurskoða þá ákvörðun sé afsakanlegt að ekki hafi verið bætt úr áður en úrskurður var kveðinn upp.
Formgallar á ákvörðun stjórnvaldsins
Kæra til yfirskattanefndar snýst ekki aðeins um efnið. Stjórnsýslulög nr. 37/1993 gilda um málsmeðferð skattyfirvalda, og brot á þeim geta leitt til ógildingar.
Nefndin hefur til dæmis litið fram hjá upplýsingum sem skattstjóri aflaði frá þriðja manni án formlegrar skýrslugjafar og sá maður staðfesti ekki — þær voru taldar „að engu hafandi“, og niðurstöðu skattstjóra var breytt kæranda í hag (úrskurður nr. 136/2004). Á hinn bóginn hefur hún staðfest afturköllun bindandi álits þar sem tilkynnt hafði verið um hana fyrir fram, vísað var til réttarreglna og tekin afstaða til andmæla.
Það borgar sig því að fara yfir þrennt í ákvörðuninni: hvort andmælaréttar hafi verið gætt (13. gr.), hvort rannsóknarreglu hafi verið fylgt (10. gr.), og hvort rökstuðningur uppfylli kröfur (22. gr.).
Gátlisti
- Dagsetningin á ákvörðuninni ræður frestinum — ekki móttökudagurinn.
- Skrifleg kæra með endurriti ákvörðunarinnar.
- Tilgreindu nákvæmlega hvaða atriði eru kærð og hvaða kröfur gerðar.
- Leggðu fram gögnin strax, í frumriti eða endurriti.
- Settu fram málskostnaðarkröfu og láttu kostnaðargögn fylgja.
- Óskaðu eftir munnlegum málflutningi í kærunni ef þú vilt hann.
- Mundu að skatturinn fellur í gjalddaga þrátt fyrir kæruna.
Niðurstaða
Kæruleiðin til yfirskattanefndar er sameiginleg fyrir tekjuskatt, virðisaukaskatt og tolla, og hún er tiltölulega aðgengileg: skrifleg kæra innan þriggja mánaða, engin gjaldtaka, og möguleiki á málskostnaði fari málið vel.
Tvennt fellir þó mál að óþörfu. Annars vegar fresturinn, sem reiknast frá dagsetningu ákvörðunarinnar en ekki frá því að hún berst. Hins vegar rökstuðningurinn — kæra sem tilgreinir ekki hvaða atriði sæta kæru og hvers vegna getur endað í frávísun sé ekki brugðist við áskorun um úrbætur.
Og af því að kæra frestar ekki réttaráhrifum þarf að gera ráð fyrir því að greiða skattinn á meðan, eða bera dráttarvexti af honum.
Heimildir
- , 5., 6., 7. og 8. gr.
- , 1., 96., 99., 100. og 101. gr.
- , 29. gr.
- , 118. gr.
- , 5. gr.
- , 10., 13. og 22. gr.
- , 14. gr. um frestun lokunaraðgerða.
- og um málsmeðferð.
This article provides general legal information, not advice for a specific matter. Laws, facts and procedural deadlines may change the result. Follow the linked primary sources and obtain local advice before acting.