Stutta svarið
Virðisaukaskattur af stafrænni þjónustu fylgir ekki alltaf landi seljandans. Niðurstaðan ræðst fyrst af því hvort kaupandinn er fyrirtæki eða neytandi, síðan af búsetu eða starfsstöð kaupandans og loks af því hvar þjónustan er í raun nýtt. Einnig þarf að greina hvort þjónustan sé sjálfvirk rafræn þjónusta í skilningi laganna eða venjuleg sérfræðiþjónusta sem aðeins er afhent á netinu.
Erlent fyrirtæki sem selur sjálfvirka rafræna þjónustu til neytanda á Íslandi skal almennt innheimta íslenskan virðisaukaskatt. Það getur valið almenna skráningu eða einfalda VOES-skráningu. Kaupi íslenskt fyrirtæki þjónustu frá erlendum seljanda færist greiðsluskyldan hins vegar oft til kaupandans. Ef kaupandinn hefði fullan rétt til innskattsfrádráttar kemur almennt ekki til nettógreiðslu, en undanþegin eða blönduð starfsemi getur þurft að greiða skatt.
Íslenskur seljandi sem selur erlendu fyrirtæki þjónustu færir söluna almennt ekki til skattskyldrar veltu á Íslandi. Undantekningar gilda þó meðal annars um þjónustu sem tengist fasteign, viðburði eða annarri staðbundinni nýtingu hér á landi. Við sölu til erlends neytanda þarf jafnframt að sýna fram á að raunveruleg nýting rafrænnar þjónustu eigi sér stað utan Íslands. Reglur neyslulandsins geta síðan lagt skráningar- og greiðsluskyldu á íslenska seljandann þar.
Er þjónustan í raun „rafrænt veitt“?
skilgreina rafrænt veitta þjónustu þröngt. Hún þarf að vera veitt á netinu, að mestu sjálfvirkt og með lágmarksinngripi manns, auk þess sem upplýsingatækni þarf að vera nauðsynlegur þáttur í afhendingunni.
„Þjónustu sem veitt er á netinu, sjálfvirkt með lágmarksinngripi.“
—
Stafræn afhending er því ekki ein og sér úrslitaatriði. Sjálfvirkur aðgangur að hugbúnaði, skýjaþjónustu, gagnagrunni, streymi eða niðurhali fellur almennt nær hugtakinu. Sérsniðin lögfræði-, ráðgjafar- eða hönnunarvinna verður hins vegar ekki sjálfkrafa rafræn þjónusta aðeins vegna þess að samskipti, fundir og skil fara fram á netinu.
Flokkunin skiptir máli vegna þess að sérstök B2C-regla og VOES-skráning taka til rafrænt veittrar þjónustu, fjarskiptaþjónustu og útvarps- og sjónvarpsþjónustu. Önnur þjónusta getur fylgt öðrum staðar- og greiðslureglum þótt hún sé pöntuð og afhent á netinu.
Erlendur seljandi og íslenskur neytandi: B2C
Samkvæmt skal erlent atvinnufyrirtæki innheimta og skila íslenskum virðisaukaskatti af rafrænt veittri þjónustu sem seld er öðrum en atvinnufyrirtækjum hér á landi. Kjarni reglunnar er skattlagning í neyslulandinu: íslenski neytandinn á að bera íslenskan skatt þótt seljandinn sé erlendis.
Erlendi seljandinn getur valið almenna skráningu eða einfalda . VOES er ætluð B2C-sölu og fer fram í rafrænu kerfi Skattsins. Aðili með slíka skráningu er í tveggja mánaða skilum og má ekki færa íslenskan virðisaukaskatt af aðföngum til innskatts í VOES-uppgjörinu. Skattur á VOES-reikningi er heldur ekki innskattur hjá íslensku fyrirtæki, því VOES-seljandi á aðeins að leggja skatt á sölu til endanlegs neytanda.
„Einföld skráning skal fara fram í rafrænu skráningarkerfi.“
—
Almenna veltuundanþágan tekur til skattskyldrar sölu að fjárhæð 2.000.000 kr. eða lægri á hverju tólf mánaða tímabili frá upphafi starfsemi. Þegar salan fer yfir mörkin þarf að skrá starfsemina og reikningurinn sem fer yfir mörkin ber skatt. Erlendur seljandi þarf því að fylgjast sérstaklega með sölu sinni til Íslands en ekki aðeins heildarveltu á heimamarkaði.
Erlendur seljandi og íslenskt fyrirtæki: B2B
Við B2B-kaup leggur erlendi seljandinn almennt ekki íslenskan virðisaukaskatt á reikninginn. Í staðinn þarf íslenski kaupandinn að meta greiðsluskyldu sína samkvæmt 35. gr. Þetta er oft kallað öfug greiðsluskylda, þótt lögin orði regluna sem skyldu kaupandans til að greiða virðisaukaskatt af aðkeyptri þjónustu erlendis frá.
krefst þess að kaupandi skrái eðli þjónustunnar, móttökutíma og greiðsluhátt í bókhald sitt. Sá sem er greiðsluskyldur gerir Skattinum grein fyrir kaupunum á sérstöku eyðublaði. Gjalddagi er fimmti dagur annars mánaðar frá lokum almenna uppgjörstímabilsins sem viðskiptin falla undir.
Ekki má lesa fullan innskattsrétt sem almenna undanþágu fyrir öll fyrirtæki. Frádrátturinn þarf að tengjast skattskyldri starfsemi og fullnægja skilyrðum . Ef hugbúnaður þjónar bæði skattskyldri og undanþeginni starfsemi þarf að meta hlutfallslegan frádrátt og greiða þann hluta sem ekki fæst dreginn frá.
Íslenskur seljandi og erlendur kaupandi
Sala íslensks fyrirtækis á þjónustu til erlends atvinnufyrirtækis telst almennt ekki til skattskyldrar veltu á Íslandi samkvæmt . Seljandinn þarf samt að staðfesta að kaupandinn sé atvinnufyrirtæki án heimilisfestis eða fastrar starfsstöðvar hér og varðveita gögn um stöðu hans og viðskiptin.
Reglan nær ekki til allrar þjónustu. Fasteignaþjónusta vegna eignar á Íslandi, aðgangur að viðburði hér, veitingaþjónusta hér og tiltekin fólksflutninga- og ferðaþjónusta geta áfram verið skattskyld hér. Sama gildir um fjarskipta- og útvarps- eða sjónvarpsþjónustu sem er raunverulega nýtt á Íslandi. Staður netþjóns eða greiðslugáttar ræður því ekki einn niðurstöðu.
Sé erlendi kaupandinn neytandi tekur 3. tölul. 12. gr. við. Rafrænt veitt þjónusta er utan íslenskrar skattskyldrar veltu ef kaupandinn hefur ekki heimilisfesti, lögheimili eða venjulega dvöl hér og raunveruleg nýting á sér stað utan Íslands. Seljandinn þarf að geta stutt það með gögnum, til dæmis reikningsfangi, greiðsluupplýsingum og öðrum samræmdum vísbendingum um búsetu og notkun. Hann þarf jafnframt að kanna hvort lög neyslulandsins krefjist skráningar og skattskila þar.
Hvaða skatthlutfall gildir?
Almennt skatthlutfall á Íslandi er 24% samkvæmt . Það nær meðal annars almennt til hugbúnaðaráskrifta, skýjaþjónustu og streymis með mynd þegar enginn sérflokkur á við.
Lægra 11% hlutfall gildir aðeins um flokka sem taldir eru sérstaklega upp. Þar má nefna áskriftargjöld útvarps- og sjónvarpsstöðva, rafræn dagblöð og tímarit, rafrænar bækur og rafræna tónlist án myndar. Ekki er nægilegt að kalla vöru „stafrænt efni“; innihald og afhending þurfa að falla undir orðalag viðkomandi töluliðar.
Hagnýt ákvörðunarröð
- Flokka þarf þjónustuna. Er hún sjálfvirk rafræn þjónusta eða mannleg sérfræðiþjónusta sem er aðeins afhent á netinu?
- Auðkenna þarf kaupandann. Er hann fyrirtæki eða endanlegur neytandi og hvaða gögn sanna það?
- Staðfesta þarf búsetu og starfsstöð. Skrá þarf heimilisfesti, lögheimili og þá starfsstöð sem kaupin tengjast.
- Meta þarf raunverulega nýtingu. Athuga þarf sérstaklega eignir, viðburði, fjarskipti og aðra staðbundna þætti.
- Velja þarf greiðsluaðila. Erlendur B2C-seljandi innheimtir yfirleitt skatt; íslenskur B2B-kaupandi metur greiðsluskyldu sína af innfluttri þjónustu.
- Athuga þarf skráningu og mörk. Ber seljanda að fara í almenna skráningu eða VOES og er 2.000.000 kr. veltumarkið farið?
- Ákvarða þarf hlutfallið. Beita þarf 24% nema þjónustan falli skýrt undir 11% flokk eða undanþágu.
- Varðveita þarf gögnin. Reikningar, samningar, auðkenni kaupanda, búsetuvísbendingar og innskattsútreikningur þurfa að styðja niðurstöðuna.
Niðurstaða
Spurningin er ekki einfaldlega hvort þjónustan komi „af netinu“ eða frá öðru landi. Fyrst þarf að flokka þjónustuna, greina kaupandann og staðfesta hvar hennar er raunverulega notið. Erlendur B2C-seljandi rafrænnar þjónustu til Íslands ber almennt ábyrgð á íslenskum skatti og getur notað VOES. Við B2B-kaup erlendis frá ber íslenski kaupandinn ábyrgð að því marki sem fullur innskattsfrádráttur er ekki til staðar.
Íslenskur seljandi þarf á sama hátt að sanna forsendur þess að sala til erlends kaupanda sé utan skattskyldrar veltu hér og kanna skyldur í neyslulandinu. Rétt meðferð byggist því á skjalfestri ákvörðunarröð fyrir hverja þjónustu og hvern viðskiptavin, ekki einni almennri reglu fyrir öll stafræn viðskipti.
Heimildir
This article provides general legal information, not advice for a specific matter. Laws, facts and procedural deadlines may change the result. Follow the linked primary sources and obtain local advice before acting.